της Σίας Γεωργοπούλου
Βρισκόμαστε στα 1927 και στη βιομηχανία θεάματος του Hollywood δεν έχει φτάσει ακόμα ο ήχος. Ο βωβός κινηματογράφος κάνει πάταγο και το πιο λαμπρό αστέρι του ακούει στο όνομα George Valentin. Παρέα με το χαριτωμένο και πανέξυπνο τζακ ράσελ τεριέ του, προκαλούν κύματα ενθουσιασμού στα πλήθη. Όταν από τύχη ο κινηματογραφικός αστέρας φωτογραφίζεται με μια άγνωστη κοπέλα, εκείνη αποφασίζει να ακολουθήσει τα βήματά του και επιδεικνύοντας το χορευτικό της ταλέντο κερδίζει την προσοχή του και μια θέση κομπάρσου στην επόμενη ταινία του.
Οι καιροί αλλάζουν, η τεχνολογία εξελίσσεται και ο ήχος τίθεται στην υπηρεσία του θεάματος. Όταν ο παραγωγός του Valentin του δείχνει το μέλλον, εκείνος γελά ειρωνικά. Η επίμονη άρνηση του να «μιλήσει» θα τον οδηγήσει σύντομα εκτός εταιρείας, να προσπαθεί με τις δικές του δυνάμεις να αναβιώσει μια εποχή που έχει ήδη φύγει. Εντωμεταξύ η Peppy Miller απαντάει στις ανάγκες των παραγωγών για νέα πρόσωπα ώστε να πλασαριστεί ο ομιλών κινηματογράφος. Αναρριχάται γρήγορα και γίνεται πρώτο όνομα την ώρα που το κραχ του 1929 δίνει στον Valentin το τελειωτικό χτύπημα.
Η συνεχής πτώση του συντελείται παράλληλα με τη δική της αλματώδη άνοδο. Εκείνη παρακολουθεί κρυφά τα βήματά του και σώζει ότι μπορεί να σωθεί από την περιουσία του. Η διάσωσή του από μια πυρκαγιά, που έβαλε μόνος του στο διαμέρισμά του σε μια στιγμή παραφροσύνης, τους φέρνει τελικά κοντά. Όμως συντελεί στην ανακάλυψη από εκείνον, των κρυφών ενεργειών της όλο αυτό το διάστημα. Η υπερηφάνεια του πληγώνεται υπερβολικά και φτάνει στο χείλος της αυτοκτονίας από την οποία θα τον σώσει και πάλι ο φύλακας άγγελός του, η Peppy. Και τελικά, θα ζήσουν αυτοί καλά, βρίσκοντας μια φόρμουλα ώστε να επιστρέψει ο Valentin στην ομιλούσα πια βιομηχανία του θεάματος χωρίς όμως να μιλάει. Επιμύθιο, η αγάπη όλα τα μπορεί...
Κοινότοπη ιστορία; Θα 'λεγα όχι. Ακόμη κι έτσι, αλλού βρίσκεται η μεγάλη αξία αυτής της ταινίας. Παρακολουθούμε βωβό κινηματογράφο εν έτει 2012. Στην αρχή σε ξενίζει το γεγονός, μα σύντομα παύεις να το σκέφτεσαι, σχεδόν δε συνειδητοποιείς την έλλειψη ήχου. Και πολύ αργότερα μέσα στο έργο, όταν ο πρωταγωνιστής βλέποντας εφιάλτη ακούει τους ήχους από τα πράγματα γύρω του και μαζί του και 'μεις, τότε μετά από ώρα παραξενεύεσαι από την ύπαρξη –κι όχι την απουσία πια- ήχου. Μέχρι που ενοχλείσαι από την ένταση που εισβάλει στο κάδρο! Σε απορροφά η εικόνα, η κίνηση, με τη ζωντάνια και τη μεταδοτικότητά της. Και ναι, η εικόνα είναι ασπρόμαυρη, αλλά καθόλου δε σου λείπουν τα χρώματα.
Τελικά όλο αυτό είναι ένα καλοσκηνοθετημένο παιχνίδι με τις αισθήσεις μας. Για το θεατή του 21ου αιώνα, η κινούμενη εικόνα είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με τον ήχο. Μικρή και μεγάλη οθόνη χρησιμοποιούν στο έπακρο και τις δυο αυτές αισθήσεις μας για να τραβήξουν την προσοχή μας και να μας καθηλώσουν. Κι όμως δεν ήταν πάντα έτσι! Όλοι το ξέρουν πως όταν λείπει μια αίσθηση, οι άλλες οξύνονται. Ο Χαζαναβίσιους ευφυώς επένδυσε σε αυτή την κοινή γνώση και ορθώς βραβεύθηκε και βραβεύεται για την επιλογή του.
Χρησιμοποιεί τα παλιά εργαλεία, αλλά το όλο εγχείρημα αποπνέει φρεσκάδα και έμπνευση. Και όταν βγεις από την αίθουσα, δε μπορείς έστω και για λίγο να μη νοσταλγήσεις μια εποχή που έχει φύγει. Τότε που οι θεατές άκουγαν λιγότερα, αλλά ένιωθαν εξίσου. Κι ακόμη, όταν ο ήχος δεν τραβάει απ' το μανίκι την προσοχή σου, είναι εντυπωσιακό πώς απελευθερώνεται το μυαλό να σκεφτεί και να ταξιδέψει μόνο με τη δύναμη της εικόνας. Θα πρότεινε κανείς την πλήρη επιστροφή στο βωβό κινηματογράφο; Φυσικά και όχι. Αυτό όμως δεν κάνει το ταξίδι στο χρόνο λιγότερο ονειρικό και την ταινία του Χαζαναβίσιους λιγότερο σαγηνευτική.
Η ταινία σαρώνει ήδη τα βραβεία ανά τον κόσμο αυτή τη στιγμή. Ο Jean Dujardin, που ενσαρκώνει τον George Valentin, κέρδισε μεταξύ άλλων Χρυσό Φοίνικα Ανδρικής Ερμηνείας στο Φεστιβάλ των Καννών και Χρυσή Σφαίρα και οδεύει θριαμβευτικά προς τα Όσκαρ, όπου η ταινία είναι υποψήφια σε 10 κατηγορίες. Αυτή που λείπει είναι η υποψηφιότητα για «Καλύτερο Τετράποδο Συμπρωταγωνιστή», την οποία επάξια θα μοιράζονταν τα τρία μικρά τζακ ράσελ τεριέ της ταινίας που κλέβουν πραγματικά την παράσταση στις σκηνές που συμπρωταγωνιστούν!
