της Αθανασίας Γεωργοπούλου
Δώρο μαζί με κάποια κυριακάτικη εφημερίδα, το dvd αυτό αναπαυόταν για πάνω από πέντε χρόνια στη στοίβα με τα ανέγγιχτα dvd στη μια γωνία του σαλονιού. Με το που άρχισε η πρώτη σκηνή της ταινίας, κατάλαβα το μεγάλο λάθος μου. Όταν τελείωσε και η τελευταία, δεν το πίστευα τι θησαυρό είχα παραπεταμένο στη γωνία του δωματίου. Και να σκεφτεί κανείς ότι ο Tarantino δεν είναι από τους αγαπημένους μου σκηνοθέτες. Εδώ όμως του βγάζεις το καπέλο.
Pulp Fiction λοιπόν. Μια ταινία του 1994 που σημάδεψε τα 90s ποικιλοτρόπως. Το πρωτότυπο σενάριο, για το οποίο τιμήθηκαν με Όσκαρ το 1995, υπογράφουν οι Tarantino και Roger Avary. Η ταινία κέρδισε ακόμη Όσκαρ Α' ανδρικού ρόλου (John Travolta), Β' ανδρικού ρόλου (Samuel L. Jackson), Β' γυναικείου ρόλου (Uma Thurman), Σκηνοθεσίας (Quentin Tarantino), Μοντάζ (Sally Menke) και Φωτογραφίας (Lawrence Bender). Στις διακρίσεις της συγκαταλέγονται και δεκάδες βραβεία από φεστιβάλ ανά τον κόσμο, μεταξύ αυτών και ο Χρυσός Φοίνικας των Καννών το 1994.
Και είναι αλήθεια ότι τα ανωτέρω βραβεία προϊδεάζουν για τους τομείς στους οποίους η ταινία υπερέχει. Πρώτα πρώτα το σενάριο. Χωρισμένη σε τέσσερις αυτοτελείς εκ πρώτοις, αλληλοσυνδεόμενες εν τέλει, ιστορίες, η ταινία μοιάζει με σπονδυλωτό μυθιστόρημα το οποίο διαβάζεις ανακατεμένα. Οι σκηνές δεν παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά και μόνο στο τέλος σχηματίζεται η μεγάλη εικόνα. Όλα αρχίζουν με μια απόπειρα ληστείας σε εστιατόριο και την καθημερινότητα της ζωής δύο μπράβων που βρίσκονται σχετικά χαμηλά στην ιεραρχία του «στρατού» του Μαρσέλους Γουάλας, μεγάλου γκάνγκστερ και εμπόρου ναρκωτικών.
Ο Τζουλς Γουίνφιλντ (John Travolta) και ο Βίνσεντ Βέγκα (Samuel L. Jackson), εκτελούν εντολές, ενίοτε και ανθρώπους, συζητώντας για ψυχολογία, φιλοσοφία, θεολογία και κάνοντας γκάφες. Στο κάδρο θα μπει το κορίτσι του αφεντικού, η Μία Γουάλας (Uma Thurman), κάνοντας δυσκολότερη, αλλά και πιο ενδιαφέρουσα, τη ζωή του John Travolta. Σαν απαγορευμένος αλλά τόσο θελκτικός, καρπός η Μία παρασέρνει τον Τζουλς. Το παζλ των κεντρικών χαρακτήρων ολοκληρώνεται με τον Μπουτς Κούλιτζ (Bruce Willis), έναν πυγμάχο με τον οποίο ο Γουάλας «έχει στήσει» έναν αγώνα μποξ, έναντι αδρής αμοιβής. Ο Μπουτς τελευταία στιγμή παραβιάζει τη συμφωνία και ξεκινά η περιπέτεια για να σώσει τη ζωή του, τη γυναίκα του και ένα οικογενειακό κειμήλιο. Την εμφάνισή του κάνει και ο ίδιος ο Tarantino σαν ηθοποιός σε δευτερεύοντα ρόλο, προς το τέλος του έργου.
Το σενάριο δεν είναι απλώς πρωτότυπο. Η έμφαση είναι στους διαλόγους, οι οποίοι σε κρατούν κολλημένο στην οθόνη. Παράγουν δράση και σασπένς ακόμη κι όταν κανείς δεν κινείται. Οι χαρακτήρες είναι εξωπραγματικοί και συγχρόνως τόσο ενδιαφέροντες. Ο καθένας με τις λεπτομέρειές του, με την ιδιαιτερότητά του. Όμως δεν είναι μόνο οι πρωταγωνιστικοί χαρακτήρες που τραβούν την προσοχή. Οι δευτερεύοντες ρόλοι είναι εξίσου προσεγμένοι, κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή και βομβαρδίζοντάς τον διαρκώς με νέες πληροφορίες και δεδομένα. Κάθε μικρός χαρακτήρας είναι κι ένας μικρός κόσμος που έχει, όμως, πάντα κάτι να συνεισφέρει στην πλοκή του έργου.
Άλλος σημαντικός παράγοντας που συντέλεσε στην επιτυχία της ταινίας είναι οι ερμηνείες. Ο Tarantino ευτύχησε να πετύχει τους πρωταγωνιστές του σε πολύ καλές στιγμές. Ξεχωρίζει ο Samuel L. Jackson, ο οποίος επιβάλλεται σε όλες τις σκηνές που συμμετέχει, ενώ ακολουθούν ο John Travolta, στο ρόλο που βοήθησε στην αναβίωση της καριέρας του, και η Uma Thurman, στο ρόλο που την καθιέρωσε. Έπειτα, η επιλογή των μουσικών κομματιών, στην πλειοψηφία τους παλιά ή διασκευές παλιών, διαμορφώνει ένα πλαίσιο φρεσκάδας και πρωτοπορίας, χωρίς να υπάρχει έστω μία πρωτότυπη σύνθεση που να γράφτηκε ειδικά για την ταινία. Πιο αναγνωρίσιμο από όλα και κεντρικό soundtrack, η διασκευασμένη «Μισιρλού». Όσο για τη Φωτογραφία, τη χαρακτηρίζει μια ανατρεπτική διάθεση στη σύνθεση και τα έντονα χρώματα, που τραβάνε και ζαλίζουν το μάτι παράλληλα.
Η ταινία έχει χαρακτηριστεί από μαύρη κωμωδία και παρωδία ως νεο-νουάρ και μεταμοντέρνα. Σίγουρα είναι ποπ. Είναι συχνά αυτοαναφορική, αλλά κυρίως πρωτοποριακή. Και ναι, είναι μεταμοντέρνα. Είναι επίσης μωσαϊκό διαφόρων στοιχείων από άλλες, αλλά η πρωτοτυπία και το ευφάνταστο της σύνθεσης σ' αυτή την περίπτωση δεν αφήνει περιθώρια να σκεφτείς με τι μοιάζει. Δε μοιάζει με καμία πριν από αυτή. Είναι η καλύτερη στιγμή του Tarantino. Είναι μια αστεία καταγραφή της ζωής των γκάνγκστερ, αλλά και τόσων άλλων διαφορετικών χαρακτήρων που βρίσκονται στο δρόμο τους. Είναι μια ταινία διαλόγων, τους οποίους τις περισσότερες φορές δυσκολεύεσαι να πιστέψεις και χρειάζεσαι δεύτερη και τρίτη επανάληψη. Δεν είναι ότι σου παίρνει το μυαλό με τα βαθιά νοήματα, απλά σε εκπλήσσει συνεχώς. Δεν είσαι σίγουρος αν στην αμέσως επόμενη σκηνή κάποιος θα σκοτωθεί ή θα απαγγείλει ένα εδάφιο της Καινής Διαθήκης!
Το Pulp Fiction έχει λατρευτεί πολύ και από πολλούς, αλλά έχει και αρκετούς πολέμιους. Πάντως δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο. Αφού τη δεις, ή θα σου αρέσει ή δε θα σου αρέσει και δε θα μπορείς να μείνεις ουδέτερος απέναντί της. Το μόνο σίγουρο είναι ότι από τα 154 λεπτά της, ούτε ένα δε βαριέσαι.
