Σύνδεση

Σύνδεση

ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

της Πάμελας Τσούτσια, γλωσσολόγου

Διασκέδαση - διασκεδάζω

 

Σύμφωνα με το γλωσσολόγο Γ.Μπαμπινιώτη η σημασιολογική εξέλιξη της λέξης διασκεδάζω είναι αρκετά ενδιαφέρουσα. Ο αρχαιότερος τύπος της, διασκεδάννυμι, σήμαινε διασκορπίζω μακριά, ρίχνω στους ανέμους ή διαλύω (Ηρόδοτος: «τόν στρατόν διεσκέδασε») ή ακόμα εξαφανίζω (την ψυχή αφού αφήσει το σώμα), όπως απαντάται στον «Φαίδωνα» του Πλάτωνα.

Η αρχική αυτή σημασία παρέμεινε και σήμερα μέσα από τη λόγια παράδοση («διασκεδάζω τις ανησυχίες»=διασκορπίζω, διαλύω). Από χρήσεις όπως «διασκεδάζω τη θλίψη μου» ή «διασκεδάζω την ανία/πλήξη μου» κατά παράλειψη του ουσιαστικού (θλίψη/ανία/την πλήξη κ.τ.λ), έφθασε το «διασκεδάζω» στη σημερινή σημασία «ευχαριστιέμαι, κάνω κάτι που με ευχαριστεί, περνώ την ώρα/τον καιρό μου ευχάριστα».

Γενικότερα, η έννοια της απλής διασκέδασης προυποθέτει την απόσπαση του ανθρώπου από την υποχρεωτική ασχολία και τη στροφή του σε ευχάριστες απασχολήσεις. Συχνά, βέβαια, η διασκέδαση βρίσκεται στον αντίποδα της ψυχαγωγίας. Η τελευταία θεωρείται η δημιουργική και ποιοτική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, η οποία εξαρτάται από την πνευματική και ψυχική καλλιέργεια του ατόμου, σε αντίθεση με τη διασκέδαση που χαρίζει κάποιες ευχάριστες στιγμές και βγάζει πρόσκαιρα το άτομο από την καθημερινότητα χωρίς όμως να του προσφέρει ψυχική ευχαρίστηση και ισορροπία ή αναζωογόνηση. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε και την έννοια του επιθέτου διασκεδαστικός στην αρχαιότητα, που σήμαινε τον επιτήδειο στη διασκόρπιση ή αυτόν που βοηθούσε στην πέψη, τον χωνευτικό. Έτσι και σήμερα χαρακτηρίζουμε ως εύπεπτο κάτι που συμβάλλει μεν στην ευχαρίστηση μας αλλά όχι και στην αγωγή της ψυχής μας.

Κατ' επέκταση πολλοί ταυτίζουν τη διασκέδαση με τον όρο «νόθη ψυχαγωγία» εν αντιθέσει προς τη γνήσια. Η διαφορά των δύο καθίσταται εναργέστερη στο παρακάτω απόσπασμα από την «Πρακτική φιλοσοφία» του Ε.Π.Παπανούτσου.

«[...] Η νόθη ψυχαγωγία είναι απόπειρα φυγής, επιθυμία απόδρασης από τον κλοιό μιας ζωής που μόνο πληγές μας δίνει και απογοητεύσεις ή που μας έγινε αφόρητη από το αθεράπευτο κενό της.[...] Πίσω λοιπόν από τη νόθη ψυχαγωγία υπάρχει πανικός και μωρία˙ όταν μαυρίσει από την απελπισία ή ρημάξει μέσα στην ανία η ψυχή μας, μας πιάνει τρόμος, και τρέχομε να αναπληρώσομε αυτό που μας λείπει με μια συγκίνηση (ας είναι και αγωνία), με μια διέγερση (ας είναι και αλλοτρίωση του προσώπου μας), με μιαν εξαντλητική ηδονή (ας φέρνει και την αποκτήνωση)-με κάτι τέλος πάντων που έστω προσωρινά θα δώσει άλλη τροπή στη ζωή μας. Εκείνο που μας τρομάζει περισσότερο είναι η ερημιά της ψυχής, το εσωτερικό άδειασμα. Και ριχνόμαστε σ' εκείνους τους τρόπους ψυχαγωγίας και ελπίζομε ότι θα μας βοηθήσουν να ξεφύγομε- από τι; Ολοφάνερα από τον «εαυτό μας». [...] Αντίθετα προς τη νόθη η γνήσια ψυχαγωγία ως ανάγκη γεννιέται από τη δύναμη και τη χαρά της ζωής, και εκείνο που προσφέρει είναι να συντηρεί και να ανανεώνει τη δύναμη και τη χαρά της ζωής. Αυτήν ακριβώς που φθείρει και αφανίζει η νόθη.».


Τα Cookies μας επιτρέπουν να σας προσφέρουμε μια καλύτερη και ασφαλέστερη εμπειρία κατά τη χρήση του δικτυακού μας τόπου. Συνεχίζοντας την περιήγηση στο Historical Quest αποδέχεστε τη χρήση Cookies. Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλούμε διαβάστε τους Όρους Χρήσης & Απορρήτου.