Σύνδεση

Σύνδεση

ΕΑΜΣτις 27 Σεπτεμβρίου 1941 ιδρύεται η ελληνική αντιστασιακή οργάνωση Ε.Α.Μ. (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο), που δραστηριοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής.

Υπήρξε η πολυπληθέστερη αντιστασιακή οργάνωση. Ιδρύθηκε έπειτα από τη συμφωνία του Κομουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, της Ένωσης Λαϊκής Δημοκρατίας, του Σοσιαλιστικού Κόμματος και άλλους, μικρότερης δυναμικής, πολιτικούς φορείς. Στη συνέχεια προσχώρησαν το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος, η Δημοκρατική Ένωση, η Σοσιαλιστική Ένωση και άλλες οργανώσεις.

Σύμφωνα με το ιδρυτικό καταστατικό της οργάνωσης σκοπός του Ε.Α.Μ. ήταν η απελευθέρωση της χώρας από τον ξένο ζυγό, η ανεξαρτησία της καθώς και η προκήρυξη εκλογών για Συντακτική Εθνοσυνέλευση, με βάση την αναλογική, ώστε ο λαός να αποφασίσει τον τρόπο διακυβέρνησής του.

Την Άνοιξη του 1942 ξεκίνησε η οργάνωση και η δραστηριοποίηση του ένοπλου τμήματος του Ε.Α.Μ., που ονομάστηκε Ε.Λ.Α.Σ. (Ελληνικός Λαϊκός, Απελευθερωτικός Στρατός). Οι περιοχές που απελευθέρωσε ο Ε.Λ.Α.Σ ονομάστηκαν Ελεύθερη Ελλάδα και οργανώθηκαν θεσμοί λαϊκής τοπικής αυτοδιοίκησης.

Για να μην μονοπωλήσει ο Ε.Α.Μ. - Ε.Λ.Α.Σ. το λαϊκό έρεισμα, με μέριμνα των Άγγλων, ιδρύθηκαν και άλλες αντιστασιακές οργανώσεις. Το Δεκέμβριο του 1942
εξομαλύνθηκαν οι διαφορές μεταξύ των αντιστασιακών οργανώσεων και ο Ε.Α.Μ. - Ε.Λ.Α.Σ. δέχθηκε το σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας που θα έλυνε το πολιτειακό με δημοψήφισμα και θα όριζε εκλογές για την ανάδειξη Συντακτικής Συνέλευσης που θα ψήφιζε τον Καταστατικό Χάρτη της χώρας.

Η πορεία των εξελίξεων όμως και οι αγγλικές παρεμβάσεις δυσχέραιναν τις σχέσεις των αντιστασιακών οργανώσεων. Πριν την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής η εξόριστη κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου ήρθε σε συνεννόηση με όλους τους πολιτικούς φορείς και τις αντιστασιακές οργανώσεις της Ελλάδας.

Ακολούθησε η διάσκεψη του Λιβάνου το Μάιο του 1944 και λίγο αργότερα στις 2 Σεπτεμβρίου σχηματίστηκε η κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή 6 Υπουργών του Ε.Α.Μ..

Η απόφαση του Άγγλου Στρατηγού Σκόμπι, που είχε οριστεί Διοικητής των στρατιωτικών δυνάμεων στην Ελλάδα, να αφοπλιστεί ο Ε.Λ.Α.Σ. προκάλεσε την
παραίτηση των Υπουργών του Ε.Α.Μ..

Στις 3 Δεκεμβρίου 1944 η διαδήλωση του Ε.Α.Μ. κατέληξε σε σύγκρουση με την Αστυνομία με πολλούς νεκρούς. Η κατάσταση εκτραχύνθηκε την επομένη, όταν στην κηδεία των νεκρών συγκρούστηκαν πάλι οι οπαδοί του Ε.Α.Μ. με την αστυνομία.

Η κυβέρνηση προχώρησε στην κήρυξη του στρατιωτικού νόμου. Ακολούθησαν τα Δεκεμβριανά με την τελική νίκη των αγγλικών δυνάμεων. Στις 12 Φεβρουαρίου υπογράφηκε η Συμφωνία της Βάριζας που προέβλεπε τον αποστράτευση του Ε.Λ.Α.Σ. και του Ε.Λ.Α.Ν. (ναυτικού σκέλους του Ε.Α.Μ.).

Ακολούθως, η οργάνωση του Ε.Α.Μ. μετατράπηκε σε συνασπισμό κομμάτων δίχως να λάβει όμως μέρος στις εκλογές του Μαρτίου 1946. Η επιστροφή του Βασιλιά Γεωργίου Β', έπειτα από δημοψήφισμα αμφισβητούμενης γνησιότητας, πόλωσε το πολιτικό σκηνικό και κυριάρχησαν οι έντονες αντεγκλήσεις.

Τελικώς τα εαμικά κόμματα τέθηκαν εκτός νόμου και τα γεγονότα που ακολούθησαν οδήγησαν στον εμφύλιο πόλεμο.

Συνοψίζοντας, το Ε.Α.Μ. υπήρξε η σημαντικότερη ελληνική αντιστασιακή οργάνωση πραγματοποιώντας μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, όπως η σύμπραξή του με τον Ε.Δ.Ε.Σ. στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου (25 Νοεμβρίου 1942). Στρατιωτικός Στρατηγός του Ε.Λ.Α.Σ. ήταν ο Στέφανος Σαράφης.

(Πηγές: Εγκυκλοπαίδεια Δομή, Wikipedia)


Τα Cookies μας επιτρέπουν να σας προσφέρουμε μια καλύτερη και ασφαλέστερη εμπειρία κατά τη χρήση του δικτυακού μας τόπου. Συνεχίζοντας την περιήγηση στο Historical Quest αποδέχεστε τη χρήση Cookies. Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλούμε διαβάστε τους Όρους Χρήσης & Απορρήτου.